Welk taalniveau heeft je team eigenlijk nodig?

Vraag aan de meeste mensen wat B1 betekent en je krijgt waarschijnlijk een schouderophalen als antwoord. Vraag hen of een collega met niveau B1 zelfstandig een klantengesprek kan voeren, en de stilte zal waarschijnlijk nog wat langer duren.

Dat is precies het probleem met die labels. Ze zijn nauwkeurig, maar zeggen op zich bijzonder weinig. A2, B1 en B2 geven aan waar iemand zich bevindt binnen het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Talen (ERK). Ze vertellen je niet wat er gebeurt wanneer die persoon in een vergadering zit en plots rechtstreeks een vraag krijgt.

Wij werken met een schaal van tien niveaus, omdat de sprong van het ene ERK-niveau naar het volgende veel te groot is om echt bruikbaar te zijn bij het plannen van opleidingen. Maar om te bepalen wat je team nodig heeft, is het nuttiger om in fases te denken dan in punten op een schaal. Daarom tonen we hieronder hoe elk niveau er op een gewone werkdag in de praktijk uitziet.

échelle de niveaux

Aan de slag (A0 tot A1)

Van nul naar de basis. Iemand met niveau A1 kan zichzelf voorstellen, eenvoudige vragen stellen en beantwoorden en een eerste gesprek voeren als de gesprekspartner wat trager spreekt en helpt waar nodig. Een gesprek tussen twee moedertaalsprekers volgen lukt nog niet – en dat mag je op dit niveau ook niet verwachten.

In deze fase gaat het er vooral om vanaf dag één de gewoonte te ontwikkelen om de taal daadwerkelijk te spreken, in plaats van woordenschat op te slaan die vervolgens nooit wordt gebruikt.

Functioneel (A2)

De taal begint echt bruikbaar te worden. De cursist kan uitleggen wat hij of zij doet, routinematige gesprekken voeren, een reservatie maken en alledaagse situaties op het werk afhandelen zonder telkens terug te vallen op de moedertaal. Tegen het einde van deze fase kan de cursist een gesprek beginnen, gaande houden en afronden, een probleem aankaarten en een oplossing voorstellen.

In een vergadering kan iemand op dit niveau doorgaans de grote lijnen van het gesprek volgen, maar gaan de details vaak verloren. Dit is ook het punt waarop veel cursisten de kloof sterk beginnen te voelen: ze begrijpen veel meer dan ze zelf kunnen zeggen.

Professioneel werkbaar niveau (B1)

Vanaf dit niveau wordt een taal echt inzetbaar op het werk. De cursist kan gesprekken voeren over vertrouwde onderwerpen, advies geven, routinematige contacten met klanten zelfstandig afhandelen en een eenvoudige nota of boodschap schrijven zonder voortdurend correcties nodig te hebben. Aan de bovenkant van dit niveau kan iemand een samenhangend verslag geven en op het werk spontaan vragen beantwoorden.

Onder druk zal de cursist nog aarzelen en vaak eenvoudigere woorden gebruiken dan in de moedertaal. Maar hij of zij neemt actief deel aan het gesprek in plaats van het alleen maar te volgen.

Professioneel (B2)

Nu kan iemand ook de leiding nemen. Een B2-spreker kan zich staande houden in een gesprek met meerdere moedertaalsprekers tegelijk, een voorstel formuleren, het oneens zijn met iemand en zijn of haar standpunt verdedigen, en een presentatie geven zonder volledig uitgeschreven tekst. De cursist begint bovendien ook nuances en impliciete boodschappen op te pikken.

Voor de meeste professionele functies is dit het niveau waarop niet alleen het comfort toeneemt, maar ook daadwerkelijk verandert wat iemand in de taal kan doen. Voor functies met veel klantencontact is dit dan ook het niveau waar de meeste bedrijven naar zouden moeten streven.

Gevorderd (C1 tot C2)

Vloeiend en flexibel. De cursist kan complexe of gevoelige situaties aanpakken, het taalregister aanpassen aan de gesprekspartner, presenteren op een conferentie en professionele e-mails, rapporten of voorstellen schrijven zonder dat iemand anders ze nog moet nalezen. Aan de bovenkant van de schaal wordt de taal met uitzonderlijke vlotheid, precisie en gemak gebruikt.

De taal zelf is niet langer iets waar de spreker bewust mee bezig is. Het is gewoon het instrument dat hij of zij gebruikt.

Welk niveau heeft je team dan eigenlijk nodig?

Dat hangt volledig af van wat je medewerkers in de taal moeten kunnen doen.

Als het doel is dat iemand een klant kan ontvangen en een eenvoudig informeel gesprek kan voeren, volstaat A2. Moet iemand zelfstandig kunnen deelnemen aan een projectvergadering, dan kijk je eerder naar B1. Moet die persoon de vergadering leiden, onderhandelen of een presentatie geven voor een groep, dan heb je B2 nodig – en daar bestaat geen kortere weg naartoe.

De fout is om een niveau als doel te nemen in plaats van een vaardigheid. “We willen dat ons team B2 bereikt” is een doelstelling die weinig zegt. “Onze accountmanagers moeten klantengesprekken kunnen voeren zonder naar hun moedertaal over te schakelen” is daarentegen een concreet doel waarop je een opleiding kunt bouwen – en waarvan je achteraf ook kunt vaststellen of het bereikt is.

Waarom één cijfer nooit het volledige verhaal vertelt

We testen cursisten voordat ze aan een opleiding beginnen, maar niet om hen simpelweg een niveau toe te kennen. We willen vooral achterhalen waar de kloof zit.

Iemand kan bijvoorbeeld B2 scoren voor taalbegrip en A2 voor spreekvaardigheid. Een opleiding die uitsluitend wordt opgebouwd rond één algemeen niveau, gaat volledig aan die realiteit voorbij. Net in die kloof zit meestal het belangrijkste werk. Daarom bouwen we opleidingen rond wat iemand in de taal moet kunnen doen, en niet alleen rond de score die hij of zij behaalt.

Onze volledige schaal van tien niveaus, met een gedetailleerde beschrijving van elk niveau, vind je op onze pagina over taalniveaus.

En wil je weten waar je team vandaag daadwerkelijk staat? Daarvoor dient onze taaltesting.